Inzet met impact: Julien en Rita zetten zich in voor het Niels erfgoed

Ouderen leveren een onschatbare bijdrage aan de maatschappij dankzij hun levenservaring, wijsheid en betrokkenheid zoals vrijwilligerswerk. Ze kunnen hun kennis doorgeven als mentoren, bijvoorbeeld door taallessen te geven maar ook door hulp te bieden, zoals helpen in tuinen van buren die zelf niet in staat zijn om deze te onderhouden, verkeerstoezicht houden bij scholen, ondersteuning bieden in bibliotheken… Deze waardevolle inspanningen zijn vaak talrijk, maar blijven helaas te vaak onzichtbaar, terwijl ze een onmisbare bijdrage leveren aan het welzijn van de samenleving. Daarom wil Vief graag deze maatschappelijke engagementen van ouderen in de schijnwerpers zetten en anderen inspireren met hun verhalen.  

Vandaag spreken we met Julien Rochtus en Rita De Vries, bestuursleden van Vief Niel en vrijwilligers bij het Niels Erfgoedarchief (NEA). Het NEA werd opgericht in 2003 als documentatiecentrum voor het behoud en de studie van het Nielse erfgoed en de geschiedenis van de Rupelstreek. Deze worden zorgvuldig bewaard en geregistreerd zodat ze moeiteloos teruggevonden kunnen worden. Wat hen drijft en hoe ze hun werk aanpakken? Rita en Julien vertellen. 

Wat is het Niels Erfgoed Archief precies? 

Julien: Het NEA is opgericht in 2003 en fungeert als documentatiecentrum voor alles wat met Niel te maken heeft. We bewaren oude documenten, foto’s, stambomen, verkiezingscampagnes. Alles wat binnenkomt, wordt zorgvuldig geregistreerd en bewaard, zodat het toegankelijk blijft. Het gaat niet alleen om historische documenten, maar ook om recente stukken. Zelfs verkiezingsfolders van 2024 zijn welkom.  

Hoe ziet de werking van het NEA eruit?  

Julien: Het NEA krijgt schenkingen van inwoners van Niel of krijgt erfgoedmateriaal van de gemeente. Deze documenten of objecten worden geobserveerd en beoordeeld om na te gaan of dit wel waardevol is voor het NEA. Ieder document krijgt een nummer, en wordt ingevoerd in ons computersysteem. Naargelang de grootte van het document, wordt dat in een zuurvrij enveloppe gestoken en krijgt dat volgens nummer een plaats in de kasten. Als er dus iemand naar het archief komt, en vraagt of wij een bepaald document hebben, kan die dat opzoeken op ons gegevensbestand. 

Rita: Ik werk bijvoorbeeld vooral met oude krantenknipsels. Ik maak een korte samenvatting en registreer alles in een digitaal archief. Daarna plaats ik ze in een map met andere krantenknipsels. Zo kunnen mensen gericht zoeken naar wat ze nodig hebben. 

Wat zijn de meest bijzondere stukken in jullie collectie? 

Rita: Hoe ouder, hoe beter. 

Julien: We hebben documenten uit de 17e eeuw, zoals handgeschreven schepenboeken. Maar ook verhalen over de aftocht van de Duitsers tijdens WOII zijn heel bijzonder.

Wat motiveerde jullie om vrijwilligerswerk bij het NEA te doen? 

Julien: Ik heb altijd een actieve rol gespeeld in de politiek en heb het NEA mee opgericht omdat ik wilde bijdragen aan het behoud van de Nielse geschiedenis. Het voelt goed om iets tastbaars achter te laten voor de gemeenschap. 

Rita: Voor mij begon het pas na mijn pensioen. Om dit soort van vrijwilligerswerk te doen, moet je wel een band hebben met Niel en waardering hebben voor je dorp. 

Zijn er uitdagingen bij het NEA? 

Julien: Het vinden van nieuwe vrijwilligers. Momenteel zijn we met zeven mensen, allemaal senioren. Er moet jong bloed bij om dit werk in de toekomst voort te zetten. 

Rita: Onze locatie is klein, wat het lastig maakt om grote groepen te ontvangen of mensen snel toegang te geven tot ons materiaal. Maar we doen wat we kunnen. 

Hoe proberen jullie nieuwe vrijwilligers aan te trekken? 

Julien: Elk jaar organiseren we een tentoonstelling tijdens de Erfgoeddag. Dit jaar valt die op 27 april 2025. We hopen dat mensen die geïnteresseerd raken, zich willen aansluiten. Maar een vast engagement is tegenwoordig moeilijk te vinden. 

Wat zijn volgens jullie de voordelen van vrijwilligerswerk? 

Julien: Het houdt je actief, je blijft bijleren en blijft sociaal. Je behoudt ook je geestelijke gezondheid door vrijwilligerswerk te doen en bezig te blijven. Dit is misschien geen fysiek werk, maar wel heel veel denkwerk, dus je moet erbij blijven mentaal. Want als je een document fout ingeeft, kan het voor altijd verloren zijn. 

Naast hun werk bij het NEA zijn Julie en Rita ook actief in het bestuur van Vief Niel. Rita is daarnaast betrokken bij andere organisaties, zoals de Open VLD en Vvvuur. Met hun enthousiasme en inzet laten Julien en Rita zien hoe waardevol vrijwilligerswerk is, niet alleen voor henzelf, maar ook voor de gemeenschap. Hartelijk bedankt aan Rita en Julie voor hun inzet en voor de bereidwilligheid om hun vrijwilligerswerk met onze Courant-lezers te delen.