Ook spelers van derde provinciale voetbalclubs, wielertoeristen en recreatieve joggers hebben afgelopen weken een hoogtestage achter de rug. In de broeiende hitte. Hun lichamen strubbelden eerst tegen – want het is veel zwaarder om sprintjes te trekken of kilometers te malen. Maar na enkele dagen treedt er een gelijkaardig effect op als bij een hoogtestage.

Bij een hoogtestage  zorgt het lagere zuurstofgehalte  voor de extra belasting waaraan het lichaam zich aanpast. Dat doen die lichamen ook na een vijftal trainingsdagen in grote hitte.

Dan moeten ze harder werken om via bloeddoostroming en zweten het lichaam af te koelen. Gevolg: Het volume aan bloed neemt toe, er is minder zuurstof nodig om dezelfde kracht te ontwikkelen, het hart pompt efficiënter en de spieren worden sterker en verbruiken minder spiersuiker (glycogeen), hun brandstof.

“De prestaties worden op ingrijpende gewijzigd door de acclimatisatie”, stelt Benjamin D. Levine van het Institute for Exercise and Environmental Medicine in Dallas in de New York Times. Aan een andere Amerikaanse instelling, de University of Oregon werden getrainde wielrenners in deze materie als proefkonijnen gebruikt.

Indrukwekkend: “Beter dan hoogtestage”

De renners werden in twee groepen verdeeld. Beide groepen deden snelheids- en uithoudingstraining in de koelte van de voormiddag. Maar in de namiddag deed de experimentele groep extra training in een ruimte waar bijna 42 graden wast. De controlegroep deed dezelfde extra training bij 13 graden. Na 10 dagen acclimatisatie waren de resultaten indrukwekkend. De renners in de experimentele groep presteerden 4 tot 8 procent beter op snelheidstesten.

“Dat is het verschil tussen aankomen als eerste of als 21ste in een trialwedstrijd”, aldus Christopher Minson, professor in de psychologie aan de University of Oregon. Het resultaat was volgens Minson zelfs een tikkeltje beter en in ieder geval gelijkmatiger dan het voordeel dat atleten kunnen opdoen via hoogtetraining.

Niet zomaar toepasbaar op Jan en alleman

Dit betekent evenwel niet dat de hittebestendige voetballers uit derde provinciale  ook sneller zullen gaan bij normale temperaturen. Dat is volgens Minson nog zeer de vraag.

Om sneller te worden moet je sneller gaan tijdens training. En dat is in grote hitte – zeker als daarbovenop nog een hoge vochtigheidsgraad komt – niet doenbaar: Het lichaam vertraagt om te verhinderen dat de temperatuur intern te hoog oploopt. Dat is de reden waarom de renners in het experiment hun snelheidstraining in de koelte deden en in de hete trainingszaal enkel oefeningen deden om te acclimatiseren.

Toch voordeeltje

Waar prof Minson wel zeker van is, is het grote psycholgische voordeel dat sporters verkrijgen door te trainen in extreme (heet én vochtig) omstandigheden. Zij moeten mentale barrières slopen en de onverzettelijkheid die daarvoor nodig is kan wel leiden tot verbeterde prestaties.

“Leef hoog, train laag – én heet”

De hierbovengenoemde Benjamin D. Levine treedt Minson hierin bij:  Het is onduidelijk inderdaad of sporters die al hun trainingen doen in heet en vochtig weer op een prestatieboost mogen rekenen.  Maar er zijn echte psychologische wijzigingen aan toe te schrijven. Volgens Levine is de extra stress door de hitte een door atleten en medische begeleiding verwaarloosd aspect om hun prestaties tot het uiterste te drijven.

Zelfs met de onbeduidende hoeveelheid onderzoek die er tot dusver aan is gewijd is het volgens hem  klaar dat atleten ook hittetraining naast hoogtetraining moeten overwegen. Wil je echt resultaat van hittetraining dan adviseert Minson om de meeste training in de hitte te doen en daarna naar een koele, droge ruimte te verhuizen voor snelheidstraining.

De mantra van de uithoudingssporten is dan niet meer “leef hoog, train laag” maar wordt “leef  hoog, train laag – én heet”.