Sta je soms ook voor het dagelijkse dilemma om een toiletdeur uit een rij van 4 of 6 te kiezen? Of erger nog: Op een festivalweide? Vraag je je soms af welk toilet er het best bij zal liggen? Ga dan voor de laatste toiletdeur. Veel kans dat die pot maar half zo vaak gebruikt werd als de middelste.

Het is een banale vraag maar het antwoord is minder banaal. De voorkeur voor de middelste deurtjes werd al in 1995 met een proef aangetoond door psycholoog Nicholas Christenfeld. Onderzoek van midden vorig jaar bevestigt wat Christenfeld toen vaststelde: Mensen hebben een (onbewuste) voorkeur voor het midden als ze voor gelijkaardige keuzeproblemen komen.

Papier hier!

Maar eerst even doorbomen over de wc’s. Christenfeld kwam tot zijn bevindingen door het verbruik van toiletpapier op rijtjestoiletten van de Universiteit van Californië. Als elk hokje even vaak bezocht werd, zou in elk hokje 25 procent van de rollen verbruikt worden. Niet zo volgens een nauwgezette meting van het papierverbruik: het tweede toilet verbruikte 31 procent van het papier, het derde deurtje 29 procent. Op het eerste toilet ging er 22 procent papier door, op het laatste maar 17 procent. Iets meer dan de helft dus van het drukst bezette gemak.

Christenfeld vermoedt dat veel mensen gaan voor de keuze die de minste denkkracht kost. In nieuwe situaties is dat waarschijnlijk een keuze in het midden. Andere mensen ontwikkelen een ritueel en kiezen altijd voor de  vertrouwde voorkeur-wc, maar veel kans dat dat ook een van de middelste is.

Dat mensen geneigd zijn de gemakkelijkste keuze te maken, blijkt ook uit tests door de Britse wetenschappers Paul Rodway, Astrid Schepman, Jordana Lambert in 2011. Ze deden proeven met sets van foto’s en van identieke sokken. Ook zij stelden een voorkeur voor de middelste keuzes vast. Dit ‘centre-stage effect’ zou volgens de psychologen een loutere voorkeur zijn voor een bepaalde plaats eerder dan een uiting van lichamelijke factoren – bijvoorbeeld links- of rechtshandigheid of de structuur van de hersenen.