Hersentraining gecombineerd met een geleidelijke opbouw van de inspanningen is volgens een studie door een team van Britse experts de beste therapie voor mensen met het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS). Hersentraining betekent hier niet het oplossen van puzzels of schaken maar het veranderen van denkbeelden.

De experts noemen deze combinatie de ‘beste’ therapie, maar dat is op basis van de vastgestelde verbetering van de levenskwaliteit en op basis van kostenefficiëntie.

Patiëntenverenigingen reageren furieus

De patiënten zelf hadden daar geen woord in. Britse patiënten-verenigingen reageerden al furieus op deze bevindingen. Zij stellen dat patiënten beter gediend zijn met zogenaamde ‘pacing’-therapie, dat is het leren afwisselen van inspanning en rust en het leren doseren.

Volgens de experts zou men ‘miljoenen’ kunnen besparen als deze behandeling toegepast zou worden op de hele bevolking. In België zijn er 30.000 tot 40.000 CVS-patiënten. In Nederland iets meer, in Groot-Brittannië zijn het er een kwart miljoen.

Bij het onderzoek waren meer dan 600 patiënten betrokken. De onderzoekers vergeleken de verbetering in levenskwaliteit met de kostprijs van de therapie voor de gezondheidszorg. Op basis hiervan zijn enkel zogenaamde hersentraining of cognitieve gedragstherapie en geleidelijke inspanningsopbouw “kostenefficiënt” te noemen. Andere therapieën zoals ‘pacing’ en individuele gespecialiseerde medische zorg zijn dat niet.

Verbreedt men het perspectief naar de mogelijke voordelen voor de maatschappij, dan zijn cognitieve gedragstherapie en geleidelijke inspanningsopbouw besparende maatregelen omdat zo verlies aan arbeidstijd en afgebroken carrières worden vermeden.

Patiëntkeuze?

Een Britse gezondheidseconoom zegt dat de onderzoeksresultaten van die aard zijn dat de Britse gezondheidszorg wat betreft CVS resoluut voor deze therapiecombinatie zou moeten kiezen.

Peter Spencer, topman van een liefdadigheidsorganisatie voor cvs-patiënten ‘Action for ME’, verdedigt de vrije keuze van de patiënten. “Die keuze mag niet beperkt worden door deze kostenanalyse. Wij blijven ‘pacing’ aanbevelen als een efficiënte therapie. We kunnen er niet omheen dat een groot aantal patiënten geholpen werd hierdoor en dat een aanzienlijk aantal artsen vaststellen dat deze therapie werkt voor hun patiënten”.

Diagnose bij uitsluiting

CVS is een verzamelnaam voor een aantal symptomen. Het belangrijkste kenmerk van CVS is inspanningsintolerantie: relatief geringe inspanning leidt tot uitputting waarbij het herstel langer dan 24 uur duurt. Patiënten hebben last van gewrichtspijn, spierpijn, concentratie- en geheugenproblemen en slapen doorgaans slecht.

Myalgische encefalomyelitis (ME) en chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) zijn twee verschillende diagnoses voor dezelfde aandoening. ME betekent ‘spierpijn gecombineerd met ontsteking van het ruggenmerg en/of de hersenen’. Maar niet alle patiënten die CVS-symptomen vertonen en onder die noemer vallen lijden effectief aan ME.

Twee Belgische professoren hebben enkele jaren geleden een urinetest ontwikkeld die CVS/ME detecteert via een gestegen waterstofsulfidegehalte. De wereldgezondheidsorganisatie omschrijft CVS als een neurologische aandoening, in België wordt het nog steeds als een psychosomatische aandoening beschouwd.