“Het is mooi op IJsland.. Een BMW Z4 ziet er fantastisch uit en is net betaalbaar… Ik zet deze week dubbel in en als ik win…” Dagdromen is niet verboden, maar het kan wel schadelijk zijn.

Door te fantaseren over aangename dingen gaan we een te roze bril opzetten. “Fantaseren zorgt voor een positieve informatievoorkeur”, aldus Heather Kappes van de New York University. Die positieve filter kan er de oorzaak van zijn dat we slecht gefundeerde beslissingen nemen “zelfs als we dagdromen over iets waar we nu nog niet concreet mee bezig zijn”, aldus Kappes die samen met haar Duitse collega Gabriele Oettingen hierover publiceerde voor de Society for Personality and Social Psychology.

Wat met de slangen in Australië?

Bij het dagdromen focussen we op positieve aspecten en verliezen we de negatieve uit het oog. Kappes en Oettingen tonen dit aan de hand van een experiment.

Ze vroegen de deelnemers aan het experiment om zich drie situaties voor te stellen: het dragen van hoge hakken, geld beleggen op de beurs en een vakantie op een exotische bestemming. Een groep van de deelnemers kreeg de instructie om het positief te houden. Een andere groep  kreeg ook kritische vragen over de drie ingebeelde situaties voorgeschoteld: ‘Zou het echt zo aangenaam zijn een stuk groter te zijn op hakken?’ of ‘Wat met de gifitige slangen in Australië?’ bijvoorbeeld. Allebei de groepen moesten neerschrijven wat er door hun hoofd ging, om er zeker van te zijn dat ze echt aan het dagdromen waren.

Uitgesproken bij dagdromen

De groep die positieve fantasieën had gekoesterd had nadien een duidelijke voorkeur voor de positieve informatie. Dat werd getest door de proefpersonen nadien de keuze te laten uit verschillende informatiebronnen over hun fantasie: De deelnemers konden bijvoorbeeld artikels lezen over de gezondheidseffecten van hoge hakken en er werd gemeten hoe lang ze hun aandacht bij de positieve en negatieve effecten hadden.  Of ze konden kiezen tussen verschillende (fictieve) recensies van reizen – gaan van zeer postief tot afbrekend – op tripadvisor.com.

Bel spat uit elkaar

 “Dit effect is meer uitgesproken wanneer mensen dagdromen over iets wat ze in de nabije toekomst waarschijnlijk niet zullen realiseren”, aldus Kappes. En vreemd is dat volgens haar niet, want positieve informatie voedt de positieve dagdroom, kritische informatie kan de bubbel doen barsten.

“Doe maar 1.000 stuks Apple”

Dit dagdroomeffect heeft volgens de onderzoekers ook gevolgen wanneer we in een verdere toekomst wél echt hoge hakken, een beursbelegging of een trip naar de Outback overwegen. Dan zullen we inderdaad meer oog hebben voor genuanceerde info maar is de kans reëel dat we al slecht geïnformeerd – bevooroordeeld! – aan die zoektocht beginnen door eerder en onbezonnen dagdromen.

Hou de droom toch levend

Kappes en Oettingen zien toch ook een positieve kant (eentje maar) aan dagdromen. Een positieve fantasie kan een droom – die nu omwille van omstandigheden onmogelijk is – leven houden.
En wij die dachten dat dromen ons in leven hielden :-)

Lees ook: Denk jong en je blijf jong; denk oud en je krijgt aftakeling
Onthou je dromen en stuur ze