Op 1 januari 2013 eindigt de prijsbevriezing voor gas en elektriciteit die de regering heeft ingesteld. Energieregulator CREG wil de berekeningswijze voor energieprijzen omgooien en dat leidde in de media tot titels dat een gezin daardoor tot 450 euro per jaar zou kunnen besparen. Wie al blij was moeten we ontgoochelen: Er zal géén 450 euro bespaard worden.

Daar zijn drie goede redenen voor:

1) Wie al bij een goedkopere producent zit, geniet al van gas- en elektriciteitsprijzen die losgekoppeld zijn van de olieprijs.

2) Voor gas is een volledige loskoppeling van de olieprijs op korte termijn niet haalbaar. Wie nog bij grotere leveranciers zit zoals Electrabel, Nuon of Luminus – die nu de olieprijs laten meespelen in hun tarieven – zal ook na 1 januari 2013 heel waarschijnlijk nog een portie olie in de prijs hebben zitten.

3) Vertrouw er nooit op dat een energieleverancier echt klantvriendelijk wordt. Electrabel en Nuon bijvoorbeeld hebben kortingen die ze van aardgasreus Gazprom kregen gewoon in eigen zak gestoken, zo meldde De Tijd enkele dagen geleden.

Shop until you drop

Tegen dit soort uitzuigpraktijken is in feite maar één wapen: Shoppen bij de concurrentie. Dat is ook wat de Commissie voor de Regulering voor Elektriciteit en Gas (CREG) je wil laten doen. Vanaf 24 tot 28 september zal de CREG radiospotjes uitzenden met als boodschap: ‘Vergelijk en trek uw conclusie’.

De energiewaakhond heeft de regering inderdaad een voorstel gedaan voor een nieuwe berekeningswijze van de gas- en elektriciteitstarieven, maar dat dit een modaal gezin 50 euro op elektriciteit en vooral 400 euro op gas zou besparen, is een veel te rooskleurige interpretatie, aldus Le Soir.

Klanten melken

Elke leverancier heeft zijn eigen prijsformule. Voor de elektriciteitsprijs zijn er niet minder dan verschillende 19 parameters die kunnen gehanteerd worden, voor gas gaat het om 14 parameters. Wat de CREG wil in haar voorstel is dat enkel de gas- en elektriciteitsprijzen op internationale beurzen als parameters zouden gebruikt worden. Die prijzen zijn transparant en openbaar. Er zou dus geen link meer overblijven met de ruwe olieprijs.

De leveranciers maken nu op alle mogelijke manier gebruik van die ondoorzichtige prijsformules om hun klanten te melken. De kortingen die het Russische Gazprom toestond zijn daar een voorbeeld van. De Europese gasleveranciers hadden daarop aangedrongen omdat de koppeling met de olieprijs het gas te duur maakt. Maar ze hebben die korting wel niet verrekend in hun eindprijs.

Langlopende bevoorradingscontracten zijn een probleem in de (niet alleen) Belgische plannen. In die contracten met grote buitenlandse aardgasproducenten is momenteel olie nog altijd een belangrijke bepalende factor.

Kunnen die contracten gewijzigd worden? De verzekerde energiebevoorrading van de meeste landen hangt er nog altijd vanaf. Gazprom heeft er zoals gezegd wel aan gesleuteld, maar de producenten staan in dit verband uiteraard op de rem.

450 € nu grijpen

Door massale nieuwe gaswinningen (uit leisteen en schalie) is er een discrepantie ontstaan: De gasprijs is door het aanbod gedaald, de olieprijs zit in stijgende lijn. Grote leveranciers zitten vast aan langlopende aan olie gekoppelde contracten. De goedkopere spelers (Lampiris, Octa+, Eneco, Belpower…) hanteren de werkelijke prijzen op energiebeurzen al als richtsnoer. Je moet dus niet wachten op 1 januari 2013 maar die mogelijk honderden euro besparing nú grijpen door over te stappen.

“Je kan evengoed beweren dat Facebook-aandeel zal stijgen…”

Wat dan het uiteindelijke effect zal zijn van het CREG-voorstel voor de prijsbepaling? “Een besparing voorspellen op je gas- en elektriciteitsfactuur is zowat hetzelfde als beweren dat het Facebook-aandeel volgende week de 50 procent zal recupereren die het sinds de beursintroductie verloren is”, aldus Le Soir.

De energiebedrijven zelf zijn karig met commentaar over de eventuele impact op hun prijzen. Volgens hun belangenorganisatie FEBEG vrezen ze een abrupte overgang op 1 januari 2013, als de bevriezing van de energieprijzen stopt. Misschien moet ook de klant die abrupte overgang vrezen, want het is helemaal niet uitgesloten dat de prijzen hoger gaan in plaats van lager zoals beloofd.