Ben je gesteld op het gezellige licht van een ouderwetse gloeilamp? Haast je dan vandaag nog naar de winkel want vanaf morgen is de verkoop ervan definitief verleden tijd. Het aantal verkoopbare gloeilampen is de voorbije jaren geleidelijk afgebouwd, te beginnen met de hoogste wattages. Nu is het helemaal gedaan.

Maar gebruiken mag je ze gelukkig (? -> Doe mee aan de poll) nog wel. Het verbod is al langer gepland maar lokt links en rechts kritiek uit. Omdat de moderne spaarlampen helemaal niet zo lang leven als beweerd wordt, omdat ze kwik bevatten….

“Lichtgevende radiator”

Het verbod is gewoon de uitvoering van een Europese directive uit 2005 met als doel energie besparen. Een klassiek peertje is “een radiator die ook nog een beetje licht geeft”, zo stellen energiedeskundigen: 90 tot 95 procent van de energie verdwijnt in de vorm van warmte, vooral stralingswarmte (83 procent is infrarood licht). Een peer heeft met andere woorden een rendement van amper 5 tot 10 procent.

Een laagspanningshalogeenlamp haalt een rendement van ongeveer 15 tot 20%. het rendement van een spaarlamp bedraagt ongeveer 40%, dat van een tl-buis zelfs 65%. Spaarlampen zouden bovendien een levensduur hebben van 6.000 tot 12.000 uur tegenover amper ongeveer 1.000 uur voor de peer. In een doorsnee huishouden gaat momenteel – met vaak nog veel gloeilampen – 15 tot 20 procent van het elektriciteitsverbruik op aan licht. Dat kan met moderne lampen samengeknepen worden.

Levensduur?

Veel (heel veel?) mensen hebben slechte ervaringen met spaarlampen. Het is echt niet uitzonderlijk dat een spaarlamp het na enkele dagen voor bekeken houdt. Ondermeer de echte spanning die bij jou op het net zit – dicht bij een hoogspanningscabine kan dat naar 250 volt gaan – zou een van de spelbrekers zijn. Spaarlampen kunnen ook niet tegen heel veel aan- en uitschakelen.

Consumentenorganisatie Test-Aankoop (link naar dossiertje) maakte in 2010 een ‘doorlichting’ van de verschillende types spaarlampen. “Lang niet alle spaarlampen halen de beloofde levensduur en in die zin is de aankoop van een spaarlamp een beetje een loterij”, aldus T-A.

Uit de test bleek dat 15 procent van de lampen met een voorziene levensduur van 8.000 uur al na 4.000 uur kapot zijn. Aan het einde van de beloofde 8.000 uur brandt meer dan de helft – 53 procent – niet meer. Wel stelde T-A vast dat lampen met een hogere aangekondigde levensduur wel degelijk langer meegaan. Vooral lampen die  15.000 uur licht beloven steken er inzake echte levensduur bovenuit. Die zijn blijkbaar van betere kwaliteit.

Kwik?

Spaarlampen bevatten bovendien (te veel) kwik.
Kwik is een erg giftig goedje, zelfs bij lage dosis. Het inademen van kwikdamp kan bepaalde symptomen veroorzaken zoals slapeloosheid, geheugenverlies, hoofdpijn. Kwik is schadelijk voor de nieren, de schildklier en het hart en door kwik kan het zich ontwikkelende zenuwstelsel van embryo’s en jonge kinderen misvormen. Breekt een spaarlamp, dan is het advies aan zwangere vrouwen: onmiddellijk de kamer verlaten.

Wat je wél en niet doet om een kapotte spaarlamp op te ruimen lees je op www.gezondheid.be. De kwikdrempel die daarin vermeldt wordt, is intussen verlaagd, maar de gezondheidstips blijven zeer aan te raden.

Spaarlampen mogen momenteel maar 3,5 milligram kwik bevatten. Volgend jaar verlaagt die drempel naar 2,5 milligram. Nogal wat lampen bevatten momenteel meer kwik dan toegelaten. Vooral snelstartende spaarlampen, omdat kwik precies wordt gebruikt om de lamp snel te laten aanfloepen. De overheidsdiensten bevoegd voor het milieu hebben daarom een inspectie uitgevoerd en de resultaten daarvan zouden volgens Le Soir in oktober bekend moeten worden.

Intussen blijft het advies: Geen spaarlampen breken maar ze in de containparken heel afleveren.

Meer info over alle aspecten van de spaarlamp vind je op www.ond.vlaanderen.be

Halo?

Halogeenlampen dan maar? Volgens www.energievreters.be (linkt naar verlijkingsmodule van lampentypes) hebben deze lampen nog een te lage levensduur en te hoge prijs. Dat geldt zowel voor de halogeenspotjes als voor de buisvormige halogeenlampen. LED-lampen hebben dan wel een lange levensduur maar kosten stukken van mensen.