RegistrerenAanmelden

Achterpoortjes om kinderen toch te onterven

Het gebeurt jammer genoeg dat kinderen hun ouders laten stikken. Dat ze niet opdagen voor de begrafenis van je partner, dat ze ondanks alle pogingen contact weigeren, dat ze niets meer van zich laten horen en je uit hun leven willen. Logisch dat je dan hebben en houden wil verdelen onder de kinderen waar het wel mee botert. Deze vraag krijgen notarissen en advocaten bijna dagelijks voorgeschoteld.

Het Belgisch erfrecht laat niet toe kinderen helemaal te onterven. Er is ruimte om andere ervers te begunstigen, maar niet onbeperkt. Door opeenvolgende huwelijken, familieruzies en complexe situaties in nieuw samengestelde gezinnen willen heel wat mensen deze regels omzeilen. Gelukkig bestaan er enkele achterpoortjes, want het bloed kruipt toch waar het niet gaan kan.

Wettelijke situatie

>> Achterpoortjes / >> Leef je vermogen op / >> Langst leeft, al heeft / >> Verhuizen / >> Levensverzekering? / >> Nieuw samengestelde gezinnen
 
Ieder kind heeft recht op een ‘reserve’. Dat is het deel van de nalatenschap waar je als ouder eigenlijk geen zeg meer over hebt en dat automatisch naar het kind gaat.

Concreet gelden volgende regels. Is er 1 kind dat bedraagt zijn/haar reserve 1/2 van de erfenis. De andere helft mag de erflater volledig vrij een bestemming geven. Bij 2 kinderen bedraagt de reserve van ieder kind 1/3, de ouder kan 1/3 vrij bestemmen. In een gezin van 3 of meer kinderen bedraagt de totale reserve 3/4 van de nalatenschap. Die reserve wordt in gelijke delen verdeeld onder de kinderen. bij 3 kinderen is dat elk 1/4, bij 4 kinderen 3/16.

Als ouder kun je niet zondermeer de nalatenschap ‘uithollen’ door alles weg te schenken aan je favoriete kinderen, zodanig dat er weinig meer te na te laten valt. De reserve voor elk kind moet berekend worden op de nalatenschap zoals die er zou uitzien, als de overledene tijdens zijn leven geen schenkingen had gedaan.

Achterpoortjes

Met roerend vermogen – beleggingen, contant geld, juwelen – zijn er minder problemen. Je kunt met beetjes geld in handen stoppen van sommige kinderen. Zolang dat niet in grote brokken gebeurt, zal het voor het onterfde kind moeilijk zijn om dergelijke geldstroom aan te tonen, laat staan om het als een schenking gekwalificeerd te krijgen. Maar wat met grote stukken vermogen?

Leef je vermogen op

Ouders hebben niet de plicht hun vermogen in stand te houden. Ze kunnen het opleven.
Een handige manier om dat te doen is het hele familiekapitaal in vastgoed – huurappartementen bijvoorbeeld – stoppen en dat verkopen op lijfrente. Of gewoon de gezinswoning verkopen op lijfrente. Bij de verkoop krijg je een bepaalde som uitbetaald en bovendien betaalt de koper zolang je leeft een maandelijkse lijfrente. Een extraatje op je inkomen. Bij overlijden krijgt de koper het onroerend goed in volle eigendom en stopt de uitbetaling van de lijfrente. Weg familiekapitaal en geen bakstenen meer waar je aan vast zit. Deze regeling treft uiteraard alle kinderen tenzij ze onderhands iets toegestopt kregen. Deze regeling ligt in ieders bereik.

Meer over verkoop op lijfrente:
notaris.be: Wat is een verkoop op lijfrente?
1001tips.be: Kopen of verkopen van een onroerend goed op lijfrente
Elfri.be: Verkoop op lijfrente

Langst leeft, al heeft

Een tweede achterpoortje is een clausule in het huwelijkscontract ten voordele van de langstlevende echtgenoot. Die maatregel treft dan wel al je kinderen en blijft niet beperkt tot één kind in het bijzonder. Als het huwelijkscontract bepaalt dat de volle eigendom van het gemeenschappelijk vermogen aan de langstlevende echtgenoot toekomt – de clausule ‘langst leeft al heeft’ – dan erven je kinderen niet jouw deel van het gemeenschappelijke vermogen. Ze zullen hun erfdeel pas krijgen bij het overlijden van de langstlevende echtgenoot. Voor de kinderen uit een vorig huwelijk is er een bijzondere bescherming. Dit kan een oplossing bieden voor mensen die een nieuwe relatie aangaan met een (veel) jongere partner.

Verhuizen

Een drastische maar efficiënte oplossing om effectief een kind volledig te schrappen ten voordele van anderen is verhuizen. Wie naar het buitenland verhuist zet het Belgisch erfrecht buitenspel, behalve voor de onroerende goederen in België. In sommige landen zoals in Groot-Brittannië bestaat er geen reserve voor de kinderen. Voor grote vermogens is dit een doenbaar alternatief. Wel moeten ook alle fiscale aspecten van dergelijke verhuis overwogen worden, want niet alleen het erfrecht zal verschillen.

Meer: Elfri.be: Kan ik mijn kinderen onterven?

Levensverzekering?

Een vaak gebruikte techniek is/was het afsluiten van een levensverzekering met als begunstigde een van de kinderen. De kapitalen die bij overlijden uitgekeerd worden, vielen buiten de nalatenschap. Het uitgekeerde kapitaal werd dus niet in rekening gebracht om de beschikbare reserve te berekenen. Het is mogelijk meerdere levensverzekeringscontracten af te sluiten telkens met een ander begunstigde. Maar het Grondwettelijk Hof oordeelde in 2008 dat het onderscheid in het erfrecht tussen een levensverzekering en andere kapitalen discriminerend is. Het uitgekeerde verzekeringskapitaal moet volgens deze uitspraak dus wel in de nalatenschap komen. Notarissen houden er al rekening mee bij het vereffenen van nalatenschappen. Dit poortje is dus bijna helemaal gesloten.

Meer: Netto.be: Kinderen onterven wordt moeilijker

Nieuw samengestelde gezinnen

Wanneer je iemand wil onterven in nieuw samengestelde gezinnen wordt het pas helemaal complexe materie. Op Erven in een nieuw samengesteld gezin (KBC) en Ook lid van een nieuw samengesteld gezin lees je er meer over.

Tags: , , , .

Jouw mening Geef nu je mening

  1. Ikvind het een sch

    Ongepast?

  2. Ik vind het een schande dat politiekers beslissen w

    Ongepast?

Geef je mening

Je moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.